Plasil inj stat พร้อมกับ Buscopan inj stat ควรบริหารการฉีดอย่างไร


เรียนท่านอาจารย์,

ผมได้อ่าน ถามตอบ ในบางเว็บ ได้เจอบทความนี้ อยู่ 2 เว็บ อยากจะขอตวามกระจ่างว่า ตามความเป็นจริงแล้วถูกต้องตามนี้ไหมครับ หรือไม่ถูก ขอคำอธิบายด้วยครับ

Plasil inj stat พร้อมกับ Buscopan inj stat ควรฉีดยาใดให้คนไข้ก่อนดี

เนื่องจากยาทั้งสองตัวออกฤทธิ์ตรงกันข้ามกัน กล่าวคือ

Plasil มีกลไกการออกฤทธิ์โดยการเพิ่มการตอบสนองของเยื่อบริเวณ Upper GI Tract ต่อ Acetylcholin ทำให้เพิ่มการเคลื่อนไหวของระบบทางเดินทางอาหาร โดยเฉพาะส่วนบน และเร่งให้เกิด gastric emptying ให้เร็วขึ้น

ขณะที่ Buscopan ซึ่งมีตัวยาสำคัญ คือ hyoscine-N-butylbromide มีฤทธิ์ระงับการหดเกร็ง (antispasmodic) ใช้สำหรับบรรเทาอาการปวดเสียดท้องอันเนื่องจากการหดเกร็งของกล้ามเนื้อบริเวณทางเดินอาหารหรือทางเดินปัสสาวะ

ยา Buscopan ออกฤทธิ์โดยการคลายกล้ามเนื้อเรียบบริเวณผนังกระเพาะอาหาร ลำไส้ ท่อน้ำดี (รวมเรียกว่าท่อทางเดินอาหาร) อวัยวะสืบพันธุ์และทางเดินปัสสาวะ (genitourinary tract) การหดเกร็งและคลายตัวของกล้ามเนื้อเรียบในบริเวณนี้เป็นการตอบสนองต่อสารเคมีในร่างกายชนิดหนึ่งที่เรียกว่า neurotransmitter (สารสื่อประสาท) และ neurotransmitter ที่เกี่ยวข้องกับการหดเกร็งของกล้ามเนื้อในบริเวณนี้มีชื่อว่า Acetylcholine ซึ่งเป็นการหดรัดตัวที่อยู่นอกเหนือการควบคุมของร่างกาย Hyoscine ออกฤทธิ์โดยการปิดกั้น receptor ที่อยู่บริเวณเซลล์กล้ามเนื้อเรียบไม่ให้ Acetylcholine ไปจับและออกฤทธิ์ได้ (เรียก receptors ชนิดนี้ว่า muscarinic หรือ cholinergic receptors) ส่งผลทำให้กล้ามเนื้อเรียบบริเวณทางเดินอาหารและทางเดินปัสสาวะคลายตัวและลดความเจ็บปวดจากการหดรัดตัวของกล้ามเนื้อได้

หากแพทย์มี order ให้มีการบริหารยาทั้งสองในเวลาพร้อมกัน เช่น สั่ง stat เหมือนกันทั้งสองตัวและสั่งในเวลาเดียวกัน จำเป็นที่พยาบาลต้องเว้นช่วงการให้ยาทั้งสองตัวดังกล่าวให้ห่างกัน โดยปกติควรให้ plasil inj ก่อน แล้วให้ Buscopan inj ตามหลัง

การจะเว้นกี่ชั่วโมง ควรดูเภสัชจลนศาสตร์ของยาตัวแรก นั่นคือ plasil เป็นหลัก

ยา Plasil มีระยะเวลาเริ่มออกฤทธิ์ เมื่อให้โดยการฉีด iv 1-3 นาที

ระยะเวลาในการออกฤทธิ์ตั้งแต่ 1-2 ชั่วโมง โดยไม่ขึ้นกับ route การให้

ยานี้มีค่าครึ่งชีวิตในการกำจัด 4-7 ชั่วโมง (อาจขึ้นกับขนาดยาที่ได้รับ)

ดังนั้นควรฉีด Buscopan ภายหลังฉีด plasil ไปแล้วประมาณ 1-2 Hr

ขอบคุณที่ให้ความกระจ่างและคำอธิบายมา ณ โอกาสนี้ด้วยครับ 


Sapthawee
03-10-2021 03:49:53 น.
ดู 932 ครั้ง

ข้อมูลผู้ป่วย
เพศ -
อายุ 48 ปี - เดือน
น้ำหนัก 45 กก.
LBW - กก.
ส่วนสูง - ซม.


คำตอบจากหน่วย DHI


คำตอบ

จากข้อมูลที่ท่านถามมาข้างต้น เป็นข้อมูลที่สอดคล้องกับการสืบค้นหาคำตอบในครั้งนี้

โดยพบว่า ยา metoclopramide มีข้อบ่งใช้เพื่อป้องกันและรักษาอาการคลื่นไส้ อาเจียน ส่วนยา buscopan มีข้อบ่งใช้เพื่อรักษาอาการปวดจาก relieves painful stomach cramps, including those linked with irritable bowel syndrome (IBS) (1-3)

หากพิจารณากลไกการออกฤทธิ์ของยา metoclopramide และ hyoscine พบว่า metoclopramide ออกฤทธิ์เพิ่มการเคลื่อนไหวของทางเดินอาหาร แต่ hyoscine จะออกฤทธิ์ยับยั้งการเคลื่อนไหวของทางเดินอาหาร (1, 2) ดังนั้นยาทั้งสองจะเกิดอันตรกิริยาในทางทฤษฎีได้ โดยยา hyoscine จะยับยั้งการออกฤทธิ์ของ metoclopramide จึงมีข้อแนะนำว่าไม่ควรให้ยา metoclopramide ร่วมกับ hyoscine (4)

มีรายงานการเกิดปฏิกิริยาระหว่างยาทั้งสองในระดับ risk rating C หมายความว่า หากให้ร่วมกันควรติดตามการใช้ยา (monitor therapy) เนื่องจากยาทั้งสองจะเพิ่มอาการไม่พึงประสงค์ต่อระบบประสาทส่วนกลางได้ (5) อย่างไรก็ตามพบว่ามีการใช้ยาทั้งสองชนิดในผู้ป่วยในทางปฏิบัติ แต่ยังไม่พบการรายงานอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาทั้งสองชนิดดังกล่าวร่วมกัน และยังไม่พบข้อห้ามหรือข้อแนะนำที่ชัดเจนเกี่ยวกับระยะเวลาในการบริหารยาทั้งสองชนิดหากต้องให้ร่วมกัน

อย่างไรก็ตามหากพิจารณาจากค่าทางเภสัชจลนศาสตร์ของยา metoclopramide กับยา buscopan อาจพิจารณาให้ยา metoclopramide ก่อนการให้ยา buscopan เพื่อให้ยา metoclopramide ออกฤทธิ์ได้เต็มประสิทธิภาพก่อน แล้วจึงค่อยให้ buscopan ตามหลังจากให้ยา metoclopramide 1-2 ชม. (1, 2)

 

เอกสารอ้างอิง

  1. Lexicomp. Metoclopramide: Drug information. UpToDate. 2021. Retrieved October 10, 2021, from https://www.uptodate.com/contents/metoclopramide-drug-information?search=metoclopramide&source=panel_search_result&selectedTitle=1~148&usage_type=panel&kp_tab=drug_general&display_rank=1#F195557
  2. Lexicomp 2021. Scopolamine (hyoscine): Drug information. UpToDate. 2021. Retrieved October 10, 2021, from https://www.uptodate.com/contents/scopolamine-hyoscine-drug-information?search=hyoscine&source=panel_search_result&selectedTitle=1~78&usage_type=panel&kp_tab=drug_general&display_rank=1
  3. National Health Service. Buscopan (hyoscine butylbromide). 2018. Retrieved October 10, 2021, from https://www.nhs.uk/medicines/buscopan-hyoscine-butylbromide/
  4. Waitemata District Health Board. Metoclopramide-palliative care (adults). 2016. Retrieved October 10, 2021, from  https://www.waitematadhb.govt.nz/assets/Documents/health-professionals/palliative-care/Metoclopramide-PalliativeCareJul16.pdf
  5. Lexicomp. Drug interaction. UpToDate. 2021. Retrieved October 10, 2021, from  https://www.uptodate.com/drug-interactions/?source=responsive_home#di-analyze

ผู้ตอบ อ.ประสิทธิชัย พูลผล และอ.ธีราพร สุภาพันธุ์

ระยะเวลาในการสืบค้น 3 ชม.

ภาคผนวก

ข้อมูลยา

  1. ยา metoclopramide (Plasil®)

1.1 Mechanism of Action

ออกฤทธิ์ยับยั้ง dopamine receptors และยับยั้ง  serotonin receptors ที่ chemoreceptor trigger zone ในระบบประสาทส่วนกลาง ช่วยเพิ่มการตอบสนองต่อ acetylcholine ของเนื้อเยื่อในทางเดินอาหารส่วนบน ทำให้เคลื่อนไหวได้ดีขึ้นและเร่งการขับอาหารในกระเพาะอาหารโดยไม่กระตุ้นการหลั่งของสารเคมีจากกระเพาะอาหาร น้ำดี หรือตับอ่อน หรือเพิ่ม tone ของกล้ามเนื้อหูรูดหลอดอาหารส่วนล่าง

1.2 Pharmacodynamics and Pharmacokinetics

Onset of action: IV: 1 - 3 minutes

Duration: Therapeutic: 1 to 2 hours, regardless of route.

Absorption: Oral: Rapid, well absorbed.

Metabolism: Hepatic via oxidation and glucuronide and sulfate conjugation; forms oxidative metabolite monodeethylmetoclopramide via CYP2D6.

Distribution: Vd: Neonates, PMA 31 to 40 weeks: 6.94 L/kg (Kearns 1998); Infants: 4.4 L/kg; Children: 3 L/kg; Adults: ~3.5 L/kg.

Protein binding: ~30%.

Bioavailability: Nasal: 47%; Oral: 80% ± 15.5%.

Half-life elimination: Normal renal function: Neonates, PMA 31 to 40 weeks: 5.4 hours; Infants: 4.15 hours (range: 2.23 to 10.3 hours); Children: ~4 hours (range: 2 to 12.5 hours); half-life and clearance may be dose-dependent; Adults: 5 to 6 hours (may be dose dependent); Nasal: ~8 hours.

Time to peak, serum: Neonates, PMA 31 to 40 weeks: 2.45 hours; Infants: 2.2 hours; Adults: 1 to 2 hours.

Excretion: Urine (~85%); feces.

 

2. ยา Hyoscine

  1. Mechanism of Action
               ออกฤทธิ์ยับยั้งการออกฤทธิ์ของ acetylcholine ที่ parasympathetic sites บริเวณกล้ามเนื้อเรียบ, secretory glands และระบบประสาทส่วนกลางมีผลเพิ่มการเต้นของหัวใจ, ทำให้สารคัดหลั่งแห้ง, ต้านฤทธิ์ของ histamine และ serotonin สำหรับขนาดปกติที่แนะนำมีผลทำให้เกิดการปิดกั้นของตัวรับ muscarinic ที่ SA-node ของหัวใจ และเป็น parasympatholytic (เช่น บล็อกกิจกรรมทางช่องคลอดที่เพิ่มอัตราการเต้นของหัวใจ)

 

  1. Pharmacodynamics and Pharmacokinetics

Onset of action:

Butylbromide: Injection: ≤15 minutes.

Duration:

Hydrobromide: Injection: ~4 hours.

Absorption:

Butylbromide: Oral: Quaternary salts are poorly absorbed (local concentrations in

the GI tract following oral dosing may be high).

Distribution: Vd: Butylbromide: 128 L.

Half-life elimination:

Butylbromide: Terminal: IV: ~5 hours; Oral: ~6 to 11 hours.

Time to peak:

Butylbromide: Oral: ~2 hours.

Hydrobromide: IM: ~20 minutes; IV: ~5 minutes; SubQ: ~15 minutes (Renner 2005).

Excretion:

Butylbromide: IV: Urine (42% to 61% [half as parent drug]), feces (28% to 37%).

 


คำสำคัญ :
ผู้ตอบ :
อาจารย์ประสิทธิชัย พูลผล (คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี)
รศ.ดร.ธีราพร สุภาพันธุ์ (คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี)
เวลาตอบ : 07-10-2021 17:32:16
ระยะเวลาที่ใช้สืบค้นข้อมูล
4 วัน 13 ชั่วโมง 42 นาที 23 วินาที

อ้างอิง

ผลการประเมินโดยสมาชิก (เฉลี่ย)

ความครบถ้วนของเนื้อหา
0

คำตอบที่ได้รับสามารถนำไปใช้ได้จริง
0

ความพึงพอใจโดยรวม
0

Print Version